तलेजुको घिन्ताघिसी नाचसँगै सापारु पर्व सुरु
भक्तपुर, श्रावण २६ गते
यस वर्षको गाइजात्रा पर्व अर्थात सापारु पर्व आजबाट सुरु भएको छ । तलेजु भक्तपुरको घिन्तांघिसी नाच भक्तपुर नगरमा आज साझ प्रर्दशन गरेपछि यस वर्षको जाईजात्रा पर्व सुरु भएको हो । जनै पूर्णिमा देखि ९ दिन ९ रातसम्म यो पर्व मनाइने भएकाले गुन्हिपुणि पर्वको रुपमा सापारु सहित सांस्कृतिक तथा आधुनिक नाचगानहरु नगरभरी प्रदर्शनी गर्दै गाईजात्रा पर्व मनाउने प्रचलन रहेको छ । ऐतिहासिक सापारु पर्वसँगै समाज, राज्य वा देश विदेशमा देखिएका बिकृति बिसंगतिहरुलाई ब्यंग्यात्मकरुपले प्रस्तुत गर्ने पर्वको रुपमा पनि यो पर्व महत्वका साथ मनाउने चलन छ । नेवार समुदायले भने जो जहा पुगेपनि आफ्नो मौलिक पर्वको रुपमा सापारुलाई मौलिक शैलीमै मनाउँदै आएको छ ।
यस वर्षको जनैपुर्णिमा र गाईजात्रा पर्व एकै दिनमा परेको भदै विभिन्न पात्रहरुले जनाए पनि सरोकारवालाहरुको छलफलपछि भक्तपुरमा आज जनैपूर्णिमा र भोलि गाई जात्रा अर्थात सापारु पर्व मनाउने भएकाले आज साँझ तलेजु भक्तपुरबाट घितांघिसी नाच आज साझ प्रस्तुत गरेको हो । सापारु पर्व सुरु हुनु पूर्व तलेजुबाट घितांघिसी नाच प्रस्तुत गर्ने परम्परा अनुसार दरवार क्षेत्र भक्तपुरबाट सो नाच भक्तपुर नगरको गाईजात्रा प्रर्दक्षिणा मार्गमा प्रस्तुत गरेका थिए ।
आज विहान शिव मन्दिरहरुमा जनै फेर्ने र हातमा रक्षाबन्दन बाध्नेको घुईचो लागेको थियो भने नेवार समुदायले भ्यागुतोलाई भात खुवाएका छन् । रोपाईमा सहयोगी भूमिका खेल्ने भ्यागुतोलाई भात, क्वाती, मुलाको ऐना र ग्वेस्वं सहित ब्यां जा खेत खेतमा र भ्यागुटो रहने ढुंगेधारा, मन्दिरहरुमा चढाएका थिए ।
भोलि गाईजात्राको दिन यस वर्ष मृत्यु भएका परिवारजनले गाईका विभिन्न आकृतिहरु बनाएर नगर परिक्रममा गर्ने परम्परा छ । यस परम्परा अनुसार भक्तपुर नगरमा ताहामचा बनाएर र घिन्ताघिसी नाच सहित विभिन्न परम्परागत नाचहरु प्रस्तुतीको तयारी भइरहेको छ । यसरी गाई ल्याउनेलाई साँस्कृतिक पुरस्कारको व्यवस्था सहित भक्तपुर नगरपालिकाले मूल्यांकन गरिने भएको छ भने जात्रा हेर्न आउने दर्शकहरुको यातायाता व्यवस्थापनका लागि नगर बाहिरका क्षेत्रहरुमा पार्किङको व्यवस्था गरेको नगरपालिकाले जनाएको छ । गत दुई वर्ष कोरोनाका कारण औपचारिकतामा सिमित गरेको सापारु यस वर्ष भन्ने भव्यरुपमा मनाउने भएको छ ।
सापारु अर्थात गाईजात्रामा नौ थरीको गेडागुडीको क्वाटी खाएर नौ पटक गाईजात्रा प्रर्दक्षिणा मार्ग घुम्नुपर्ने परम्परागत मान्यता एवं जनविश्वास पनि रहेको छ ।
